Zaposleni sa više od 45 godina radnog staža često pokreću pitanje šta se dešava sa „viškom“ godina koje im ne ulaze u obračun penzije. Postoje i slučajevi ljudi koji su radili više od pola veka, ali im se to u potpunosti ne priznaje, kao i onih kojima nedostaje malo staža do minimalnih 15 godina, u oba slučaja, uplaćeni doprinosi praktično ostaju neiskorišćeni.
Primer je žena iz Valjeva koja ove godine ispunjava starosni uslov za penziju, ali nema dovoljno staža i zanima je da li postoji mogućnost da ga dokupi. Sličnu dilemu ima i advokat iz Koceljeve, koji vodi spor sa PIO fondom i smatra da bi princip solidarnosti trebalo da obuhvati i ovakve situacije.
Šta propisuje zakon
Prema važećem zakonu o penzijskom i invalidskom osiguranju, dokup radnog staža nije moguć, odnosno ne postoji opcija da se jednokratnom uplatom doprinosa nadoknadi nedostajući staž za penziju.
Ipak, član 15 Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju omogućava građanima da samostalno uplaćuju doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje. Tokom tog perioda, ostvareni staž se računa jednako kao i staž po drugim osnovama, kako za ispunjenje uslova za penziju, tako i za određivanje njenog iznosa.
Doprinosi se u ovom slučaju uplaćuju mesečno, i to na jednu od 13 ponuđenih osnovica. Njihovo plaćanje uređeno je Zakonom o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje i obavezno je za sva lica koja su uključena u sistem. To znači da čak i osiguranici sa više od 45 godina staža, ukoliko su i dalje u sistemu osiguranja, imaju obavezu da nastave sa uplatom doprinosa.
Takođe, za zaposlene koji rade i nakon navršenih 65 godina života, poslodavac je dužan da nastavi sa uplatom doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje, na osnovu kojih se utvrđuje ukupan staž do prestanka radnog odnosa.
Foto: Al/valjevonadlanu.rs