Gavrani su postali deca

U petak, 7. avgusta u 19 časova u Internacionalnom umetničkom studiju „Radovan Trnavac Mića“ u Valjevu biće otvorena izložba “Gavrani su postali deca” uz projekciju video radova Luke Perćivalea, multimedijalnog umetnika iz Italije.Publika će imati priliku da vidi seriju njegovih cijanotipija pod nazivom “Gavrani su postali deca”, koja je nastala tokom 2025. i 2026. godine. “Svako rađanje rezultat je mnoštva prisustva. Nijedan život ne nastaje sam”, reči su autora izložbe, “Zato se u radovima neprestano vraćaju figure koje se menjaju: gavrani koji ponovo postaju beli i pretvaraju se u decu, susrete, poglede, metamorfoze, igre, skrivanja. To nisu simboli koje treba tumačiti, već slike u pokretu, sposobne da stupe u odnos jedna sa drugom i da stvore nove mogućnosti čitanja.”Pored cijanotipija, posetioci će moći da uživaju u prezentaciji njegovih šest kratkih video radova: “Pozdrav putnicima”, “Gavrani su postali deca”, “Na talveri je sloboda”, “A, ovo ipak nije ništa”, “Podvodni pastir” i “Uspavanke”.Luka Perćivale (Luca Percivalle) je vizuelni umetnik i antropolog koji povezuje audiovizuelno stvaralaštvo, medijsku edukaciju i etnografska istraživanja. Njegova multidisciplinarna praksa istražuje kolektivne narative i društvene transformacije kroz zvuk i sliku, shvaćene kao sredstva za dijalog, promišljanje i participativno delovanje.

Poslednjih godina njegovo istraživanje proširilo se na analognu fotografiju i cijanotipiju, koje ne posmatra kao tehnike reprodukcije, već kao načine istraživanja slike. Od 2025. godine, digitalna umetnost postala je sastavni deo njegovog stvaralačkog razvoja, pokrenuvši istraživanje koje povezuje pokretne slike, fotosenzitivne materijale i prirodne elemente. Njegovi radovi predstavljeni su u muzejima i različitim kulturnim institucijama, među kojima su Internacionalni umetnički studio „Radovan Trnavac Mića“, Trijenala u Milanu, Nacionalni Muzej preporoda u Torinu (Museo del Risorgimento) i Regionalni prirodnjački muzej u Torinu (Museo Regionale di Scienze Naturali di Torino). Njegov pristup specifičan za određeni prostor (site-specific) ogleda se u trajnim zvučnim instalacijama, kao što je Proverbiarium – Muzej izreka i poslovica u Ekomuzeju Pietra da Cantoni, kao i u projektima javne umetnosti poput Par Coii bsogna semnà.Trenutno radi na stvaranju multimedijalnih sadržaja u saradnji sa Ekomuzejom Pietra da Cantoni i sa Centrom za etnomuziku i istraživanje usmene tradicije (C.R.E.O.). Njegovo iskustvo obuhvata stvaranje sadržaja za kulturne institucije, lokalne zajednice i obrazovne projekte, razvijene u saradnji sa mladima i zajednicama. Za svoj rad dobio je brojna priznanja, među kojima su nagrada Europa Nostra za projekat Granai della Memoria i nekoliko nagrada na filmskom festivalu Piemonte Movie gLocal Film Festival. Izložba će biti otvorena mesec dana.

Ovo istraživanje, ova priča, nastaje tokom umetničkog rezidencijalnog programa u Internacionalnom  umetničkom studiju „Radovan Trnavac Mića“ u Valjevu, avgusta 2025. godine. Deliti vreme i prostor sa Rob ertom Đaninetijem, Suzanom Doćoli, Veronikom Koltelaći, Andreom Gerom i Kjarom Gvaltijeri za mene je, pre  svega, značilo deliti jedan zajednički pogled, otvoriti pitanje novih perspektiva, prihvatiti da naša sopstvena  gledišta budu preispitivana kroz pogede drugih. Jer kroz nove susrete oblikuju se i novi pogledi.

Prikupljeni su fotografske beleške i nastale su prve cijanotipije. Nepokretne slike pretvorile su se u matrice.  Nijedna kompozicija nije konačna, ona je prag preko koga i druge slike mogu nastaviti da se pojavljuju. Ci janotipija koja zahteva vreme i ima nepredvidiv karakter, omogućila mi je da fotografiju posmatram ne kao  fiksiranje stvarnosti, već kao proces neprekidne transformacije.

Biljke utisnute u radovima izrasle su spontano u saksijama na mom balkonu. Nisam ih posejao. Došle su sa  vetrom, doneli su ih ptice, insekti i kiša. Pronašle su mesto spremno da ih prihvati i počele da klijaju, rastu,  cvetaju, da bi se potom ponovo rasejale. 

Upravo to seme, prisutno u cijanotipijama, deluje kao da prati nevidljive putanje. Susreću se, dodiruju, plešu,  rasipaju. Ispisuju pokrete i čine vidljivim odnose i osećanja koja prožimaju svaki oblik života. Svako rađanje  rezultat je mnoštva prisustva. Nijedan život ne nastaje sam. 

Zato se u radovima neprestano vraćaju figure koje se menjaju: gavrani koji ponovo postaju beli i pretvaraju se  u decu, susrete, poglede, metamorfoze, igre, skrivanja. To nisu simboli koje treba tumačiti, već slike u pokretu,  sposobne da stupe u odnos jedna sa drugom i da stvore nove mogućnosti čitanja. 

Svetlost, vreme, prikupljeni predmeti, životinje, fotografije – svaki element učestvuje u istom procesu. Nijedan  ne preovlađuje nad drugim. Ove cijanotipije ne pokušavaju da opišu već postojeći svet. Želeo bih da budu  mesta klijanja, slike dostupne pogledu onoga ko se sa njima susretne. I slike, poput semena, pronalaze svoj  smisao tek kada ih vetar odnese negde drugde. 

Luka Perćivale, autor izložbe

Foto: International Art Studio Radovan Trnavac Mica